اجرای نمای دوغابی روی هبلکس، آموزش کامل، اصول فنی و نکات اجرایی

با رشد سریع فناوری‌های نوین در صنعت ساختمان، مصالح سبک و عایق حرارتی جایگاه ویژه‌ای در ساخت‌وساز پیدا کرده‌اند. بلوک‌های هبلکس (AAC) یکی از پرکاربردترین این مصالح هستند که به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فردشان مانند وزن کم، مقاومت حرارتی بالا و اجرای سریع، مورد توجه معماران و پیمانکاران قرار گرفته‌اند.

اما زمانی که به نمای نهایی ساختمان می‌رسیم،اجرای نمای دوغابی روی هبلکس چالش‌ها و نکات خاص خود را دارد. در این مقاله جامع، گام‌به‌گام شما را با مراحل اجرایی، مصالح مورد نیاز، تکنیک‌های کاربردی و نکات کلیدی اجرای نمای دوغابی روی بلوک AAC آشنا خواهیم کرد.

بلوک هبلکس چیست و چرا در اجرای نما چالش دارد؟

بلوک هبلکس نوعی بتن هوادار اتوکلاو شده (AAC) است که به دلیل داشتن وزن سبک، عایق حرارتی و صوتی عالی، و نصب آسان در ساختمان‌سازی مورداستفاده قرار می‌گیرد. اما سطح صاف و جذب کم آن، به‌ظاهر باعث می‌شود اتصال نمای دوغابی بدون آمادگی مناسب، با مشکل مواجه شود.

نکات کلیدی در اجرای نمای دوغابی روی هبلکس

نمای دوغابی یکی از روش‌های متداول در ساختمان‌سازی است که علاوه بر ایجاد جلوه‌ای زیبا، نقش عایق حرارتی و صوتی را نیز ایفا می‌کند. در این روش، سطح دیوار با مخلوطی از سیمان، ماسه، آب و گاهی افزودنی‌های ویژه پوشانده می‌شود. هنگامی که زیرسازی نما از جنس هبلکس (بتن هوادار اتوکلاو شده) باشد، رعایت برخی نکات فنی اهمیت ویژه‌ای دارد تا کیفیت و دوام اجرای نما تضمین شود.

اولاً مرطوب کردن درست سطوح هبلکس الزامی است تا جذب مناسب بین دوغاب و زیرسازی برقرار شود، چرا که هر دو حالت بسیار خشک یا بسیار مرطوب بودن سطح می‌تواند باعث کاهش چسبندگی شود.

همچنین، توصیه می‌شود نمای دوغابی در شرایط جوی نامناسب مانند هوای بارانی یا دمای زیر صفر درجه متوقف شود، چرا که این شرایط می‌تواند به کیفیت نهایی نما آسیب بزند. با رعایت این نکات کلیدی، نمای دوغابی روی دیوار هبلکس علاوه بر زیبایی، از دوام و عملکرد مناسبی نیز برخوردار خواهد بود.

ویژگی‌های بلوک هبلکس:

• سبک وزن: به دلیل وجود حباب‌های هوا در ساختار داخلی.

• عایق حرارتی و صوتی خوب

• مقاوم در برابر آتش

• سهولت در برش، سوراخ‌کاری و شکل‌دهی

• نصب سریع و کاهش وزن مرده ساختمان

۱. آماده‌سازی سطح بلوک هبلکس
قبل از هر چیز، باید سطح بلوک‌ها کاملاً تمیز، خشک و عاری از گردوغبار باشد. برای افزایش چسبندگی، باید سطح بلوک را مرطوب کنیم.

۲. استفاده از مهار مکانیکی
مطابق با نشریه 714 برای اتصال درست نما با دیوار پشت آن (هر نوع بلوک نه ترجیحا فقط بلوک هبلکس) برای جلوگیری از ترک‌خوردن و جداشدن نما، استفاده از انواع مهار مکانیکی توصیه می‌شود. این مهار لایه ملات و سطح هبلکس قرار می‌گیرد و انواع تنش‌ها را کنترل می‌کند.
۳. تهیه ملات مناسب
ملات مورداستفاده برای نمای دوغابی روی بلوک AAC باید چسبندگی بالایی داشته باشد. ترکیب پیشنهادی:
سیمان پرتلند
ماسه شسته نرم
آب شرب و عاری از هرگونه ناخالصی

الزامات طراحی و اجرای مهار دیوارهای غیر باربر AAC طبق نشریه ۳۲۶

لازم است دیوارهای غیر باربر ساخته‌شده از بلوک‌های AAC، بسته به نوع قرارگیری، به‌درستی در برابر بارهای ناشی از فشار و مکش باد، نیروها و جابه‌جایی‌های ناشی از زلزله و ضربه مهار شوند. همچنین در هر دو نوع دیوارهای بلوکی و پانلی، جزئیات مهار نباید به‌گونه‌ای باشد که تغییر شکل و رفتار دیوار را به تغییر شکل ثقلی تراز کف (محل اجرای دیوار) یا تراز سقف بالا محدود کند.

در دیوارهای بلوکی، جزئیات مهار نباید به نحوی باشد که بار ثقلی سقف مستقیماً به دیوار منتقل شود. در مورد دیوارهای پانلی، در صورت نیاز می‌توان پانل را برای تحمل هم‌زمان بار ثقلی و بار جانبی طراحی نمود، هرچند این موضوع باعث افزایش سطح تسلیح و مقطع پانل و در نتیجه افزایش هزینه می‌شود.

در طراحی دیوارهای AAC در برابر بارهای وارده، سه عامل اصلی باید موردبررسی و کنترل قرار گیرند:

1. اتصال دیوار به تکیه‌گاه باید قادر به تحمل نیروهای خارج از صفحه وارده بر دیوار ناشی از باد، زلزله و اثرات ضربه باشد.
2. دیوار باید در راستای داخل صفحه از سازه جدا باشد تا از انتقال نیروهای افقی سازه به دیوار جلوگیری شود.
3. دیوار باید توان تحمل جابه‌جایی نسبی و تغییر شکل‌های تعریف‌شده در این دستورالعمل را داشته باشد.

الزامات قیدگذاری و مهار دیوارهای AAC

نوع و تعداد قیود موردنیاز برای مهار دیوار AAC بر اساس ابعاد و وزن قطعات آن تعیین می‌شود. در انتخاب و نصب این قیود نکات زیر باید رعایت شود:

• مهار نصب‌شده برای دیوار نباید با مهار سیستم‌های دیگر تداخل پیدا کند.
• در صورت نیاز به سوراخ‌کاری در سقف یا محل‌هایی که تجهیزات دیگر در مسیر انتقال بار مهار قرار دارند، باید تمهیدات ویژه‌ای در نظر گرفته شود.
• انتهای مهارهای لرزه‌ای همواره باید به قطعه‌ای متصل شود که مقاومت کافی در برابر بار طراحی ناشی از زلزله، باد و ضربه را داشته باشد.
• ادوات اتصال دیوار بلوکی یا پانلی به سازه باید برای نیروی لرزه‌ای حداقل سه برابر نیروی وارده بر دیوار طراحی شوند.
• در نواحی حساس مانند محل تغییر مصالح، عبور لوله‌ها، کنج بازشوها و نقاط اتصال دیوار به سازه، باید از مش فایبرگلاس برای تقویت سطحی دیوار استفاده شود.

بر اساس دستورالعمل نشریه ۷۱۴ سازمان برنامه‌وبودجه با عنوان «ضوابط طراحی سازه‌ای و الزامات اجرایی نمای خارجی ساختمان‌ها»، درصورتی‌که نمای ساختمان به روش دوغابی اجرا شود، به علت اینکه وظیفه تحمل وزن عمودی سنگ بر عهده دوغاب است، برای مقابله با نیروهای جانبی، استفاده از مهارهای مکانیکی مناسب الزامی است.

ﺑﻪ ازای هر 2/0ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﻧﻤﺎي ﺳﻨگی ﺑﺎﯾﺪ ﺣﺪاﻗﻞ از ﻣﻬﺎر ﺳﯿﻤی ﻓﻮﻻدي ﺑﻪ ﻗﻄﺮ3ﻣﯿﻠیﻣﺘﺮ )ﯾﺎ ﺳﻄﺢ ﻣﻌﺎدل آن( ﺑﺎ

روکﺶ روی ﯾﺎ روکش‌های ﻏﯿﺮﻓﻠﺰی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد. (رجوع شود به بند -4-2 الزامات مصالح نما نشریه ۷۱۴)

همچنین، مطابق با مفاد همین نشریه، در اجرای نمای سنگی رعایت مواردی مانند اتصال مطمئن ملات پشت سنگ به سطح دیوار، اسکوپ‌گذاری سنگ‌ها برای افزایش ایمنی، و انتقال مناسب بار سنگ از طریق نبشی در تراز طبقات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.الزامات پیوست ۶ آیین‌نامه ۲۸۰۰ در مورد عایق‌کاری حرارتی ستون‌ها و سازه‌ها نیز باید به‌دقت اجرا گردد.

انتخاب و آماده‌سازی مناسب مواد

آماده‌سازی سطح هبلکس تمیزکردن و مرطوب کردن سطح

تهیه دوغاب با ترکیب صحیح نسبت سیمان به ماسه 1 به 4

مزایای اجرای نمای دوغابی روی دیوار هبلکس

• مقرون‌به‌صرفه و اقتصادی
• امکان اجرای سریع با ابزار ساده
• قابلیت رنگ‌آمیزی و شخصی‌سازی
• مقاوم در برابر شرایط محیطی (در صورت اجرای صحیح)
•  مناسب برای پروژه‌های مسکونی، صنعتی و سوله‌ها

نتیجه‌گیری

اجرای نمای دوغابی روی هبلکس، نیازمند دقت و استفاده از تکنیک‌های صحیح است. با رعایت اصولی مانند استفاده از مهار مکانیکی، آماده‌سازی مناسب سطح، می‌توان نمایی زیبا و با دوام بر روی این بلوک سبک ایجاد کرد. اگر قصد دارید در پروژه خود از بلوک هبلکس استفاده کنید، اجرای صحیح نمای آن را دست‌کم نگیرید.

سوالات متداول