مقررات ملی ساختمان:

مبحث نهم

 

تعاریف:

ارائه ضوابط و مقرراتی که حداقل مقاومت، پایداری، بهره‌برداری، دوام و انسجام سازه‌های بتنی را تضمین کرده و سلامت و ایمنی استفاده‌کنندگان را حفظ کند.

  • مقاومت: توانایی سازه و اعضای آن در تحمل بارهای وارده بدون آسیب قابل ملاحظه یا شکست قطعات.

  • پایداری: حفظ تعادل سازه در برابر تغییر شکل‌ها و جلوگیری از فرو ریختن سازه یا اعضای آن.

  • بهره‌برداری: عملکرد مورد انتظار سازه در طول عمر، بدون افزایش تغییر شکل، ترک یا ارتعاش بیش از حد، و مقاوم در برابر آسیب ناشی از آتش.

  • دوام (پایداری طولانی): سازگاری بتن و فولاد با شرایط محیطی و بهره‌برداری، بدون فرسودگی یا انهدام زودرس.

  • انسجام (یکپارچگی): هماهنگی اعضای سازه و اتصالات برای انتقال بار به شالوده و حفظ هم‌بستگی کل سازه.

دانلود مطالعه
مقررات ملی مبحث 9

مبحث نهم: طرح و اجرای ساختمانهای بتن آرمه.

 کلیات

  1. گستره

    • شامل کلیه اصول طراحی و اجرای ساختمان‌های بتنی مسلح، از جمله بارگذاری، تحلیل و کنترل مقاومت.

  2. مطالب عمومی

    • ساختمان‌ها باید ایمن، اقتصادی و با دوام طراحی شوند.

    • رعایت الزامات مقاومتی، شکل‌پذیری و دوام بتن و آرماتورها ضروری است.

  3. هدف

    • تضمین مقاومت سازه‌ها در برابر نیروهای ثقلی و جانبی و ایمنی در بهره‌برداری.

  4. دامنه کاربرد

    • شامل ساختمان‌های عمومی و خاص، شالوده، تیر، ستون، دال و دیوارهای بتنی.

  5. روش طراحی

    • روش‌های الاستیک، غیرالاستیک، پلاستیک و قاب معادل.

    • تحلیل سازه‌ها با رعایت ضریب بار و مقاومت.

  6. بارگذاری‌ها و ترکیب‌های آنها

    • بار مرده، زنده، برف، باد، زلزله، حرارتی.

    • ترکیب بارها بر اساس استاندارد ملی و آیین‌نامه‌ها.

  7. سیستم واحد اندازه‌گیری

    • واحد SI (کیلوگرم، متر، ثانیه).

  8. مقام قانونی مسئول

    • سازمان نظام مهندسی و مراجع ذی‌صلاح.

  9. مهندس طراح و مهندس ناظر

    • مسئولیت طراحی و اجرای صحیح با مستندات کامل.

  10. مدارک و مستندات ساخت

    • نقشه‌ها، دفترچه محاسبات، مشخصات مصالح و گزارش‌های کنترل کیفیت.

  11. روش‌ها و سیستم‌های خاص طراحی و اجرایی

    • روش قاب خمشی، دال، تیرچه و سیستم‌های ترکیبی.

  12. مدارک مورد استفاده

    • شامل مشخصات فنی بتن، آرماتورها، سیستم‌های پیش‌ساخته، قالب‌بندی و کنترل کیفیت.

علائم و تعاریف

  1. گستره

    • تعیین کلیه علائم و اصطلاحات مورد استفاده در مبحث نهم.

  2. علائم اختصاری

    • مانند fckf_{ck} مقاومت فشاری مشخصه بتن، EE مدول الاستیسیته.

  3. تعاریف و اصطلاحات

    • تعریف دال، تیر، ستون، شالوده، دیافراگم و مقاطع بتنی.

مشخصات مکانیکی بتن

  1. گستره

    • شامل بتن معمولی، سبک و مقاومت‌های مشخصه.

  2. بتن معمولی و سبک

    • بتن سبک: کمتر از ۲۰۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب.

    • بتن معمولی: بیشتر از ۲۲۰۰ کیلوگرم بر مترمکعب.

  3. مقاومت فشاری مشخصه

    • بر اساس نمونه مکعبی یا استوانه‌ای استاندارد.

  4.  رده‌بندی بتن

    • بر اساس مقاومت، طرح اختلاط و کاربرد.

  5. مدول گسیختگی و ۳-۶ مدول الاستیسیته EE

  6. ضریب پواسون vv

  7. ضریب انبساط حرارتی

    • حدود 10×10−610times10^{-6} تا 12×10−612times10^{-6} بر سانتی‌متر.

  8. جمع‌شدگی و خزش بتن

    • جمع‌شدگی ناشی از خشک شدن، خزش تحت بار بلندمدت.

مشخصات آرماتورها

  1. گستره

    • شامل میلگردهای کششی، عرضی، جوش‌پذیر و با شکل‌پذیری متفاوت.

  2. رده‌بندی

    • بر اساس مقاومت، قطر و روش ساخت (کارخانه‌ای یا سرد شده).

  3. ویژگی‌های کششی و جوش‌پذیری

  4. دوام آرماتورها

    • پوشش بتن، محافظت در برابر خوردگی.

  5. آرماتور برشی و گل میخ

الزامات سیستم‌های سازه‌ای

  1. گستره و کلیات

    • شامل سیستم‌های قاب خمشی، دیوار برشی، سیستم تیرچه و دال.

  2. اجزای سیستم و مسیر انتقال بار

  3. الزامات طراحی سیستم‌ها

    • مقاومت، شکل‌پذیری، سختی کافی.

  4. الزامات سیستم‌های خاص

    • پیش‌ساخته، دوطبقه‌ای و مقاوم در برابر زلزله.

تحلیل سیستم‌ها

  1. گستره و کلیات

  2. مدلسازی

    • روش‌های خطی و غیرخطی، المان محدود، تحلیل قاب معادل.

  3. نحوه چیدمان بارهای زنده

  4. تحلیل خطی الاستیک مرتبه اول و دوم

  5. تحلیل غیرالاستیک و اجزاء محدود

  6. روش‌های ساده شده تحلیل

ضریب‌های بار و ترکیب بارگذاری

  1.  گستره و کلیات

    • ضریب اطمینان مصالح، ضریب بارهای مرده و زنده.

  2. ترکیب بارگذاری‌ها

    • ترکیب استاندارد شامل بار مرده، زنده، برف، باد، زلزله و حرارتی.

  3. ضریب کاهش مقاومت

طراحی اعضای سازه‌ای

  • مقاومت خمشی، محوری، برشی و پیچشی.

  • دال‌های یک و دو طرفه؛ جزئیات آرماتورگذاری، مقاومت طراحی.

  • تیرها – مقاومت مورد نیاز، جزئیات آرماتورگذاری، تیرچه‌ها.

  • ستون‌ها – مقاومت، محدودیت آرماتور، جزئیات اجرایی.

  • دیوارها – حداقل ضخامت، مقاومت برشی، جزئیات آرماتورگذاری.

  • دیافراگم‌ها – نیروهای طراحی، ضخامت، مقاومت خمشی و برشی.

  • شالوده‌ها – سطحی و عمیق، انتقال نیروها.

  • نواحی اتصال تیر به ستون و دال به ستون، اتصالات پیش‌ساخته، مهارها.

  • الزامات بهره‌برداری – کنترل خیز، ترک، ارتعاش.

  • طراحی ویژه زلزله – قاب‌ها و دیوارهای با شکل‌پذیری کم، متوسط و زیاد، شالوده، دیافراگم‌ها.

  • جزئیات آرماتورگذاری – قلاب‌ها، وصله‌ها، آرماتور عرضی.

  • مدارک طرح و الزامات نظارت – مواد، بتن، قالب‌بندی، پذیرش بتن و آرماتورها.

  • ارزیابی مقاومت سازه‌های موجود – تحلیل و آزمایش بارگذاری.

پیوست‌ها

  • پ۱: دوام بتن و آرماتور – مقاومت در برابر یون کلرید، سولفات، یخ‌زدگی، آتش، سایش.

  • پ۲: طراحی در برابر آتش – مدت زمان مقاومت (FRR) در دال، تیر، ستون و دیوار.

  • پ۳: روش بست و بند – طراحی مقاوم در برابر زلزله.

  • پ۴: جمع‌شدگی و خزش بتن – اثرات و جبران.

  • پ۵: روش ضرایب لنگر خمشی در دال‌ها و تیرها.

  • پ۶: طراحی ساده ساختمان‌های بتنی – اجزاء سیستم قاب خمشی.

مبحث دهم

مقررات ملی ساختمان

طرح و اجرای ساختمانهای فولادی

مبحث دهم
مقررات ملی مبحث 10